Jak czytanie wpływa na rozwój mózgu?

Jak czytanie wpływa na rozwój mózgu?

"Kto czyta książki, żyje podwójnie"

                                                                 ~Umberto Eco

 

Czytanie ma ogromny wpływ na nasze zachowanie oraz sposób w jaki postrzegamy świat.


Od wielu lat przeprowadza się badania jak czytanie wpływa na rozwój mózgu. Okazuje się, że bajki, które rodzice czytali nam na dobranoc kształtowały nasz mózg i wpływały na zachowanie w przyszłości.


Istnieje również silna więź między czytanymi słowami, a reakcją mózgu na ich znaczenie. Udowodnili to w 2006 roku badacze z Hiszpanii. Przeprowadzili oni bardzo prosty eksperyment. Uczestnicy dostali do przeczytania tekst, w którym pojawiały się słowa o neutralnym charakterze tuż obok słów, które opisywały zapachy. Podczas czytania tych drugich uaktywniały się części mózgu, które zwykle uaktywniają się gdy naprawdę czujemy jakiś zapach. Podobnie jest w sytuacji, gdy przed oczami pojawia się nam jakaś metafora. Jeśli w książce czytamy fragment: „Jego dłonie były jedwabiście gładkie”  uruchamiają się rejony odpowiedzialne za odbieranie wrażeń czuciowych. Ponadto jeżeli czytamy o jakimś doświadczeniu, dla mózgu jest to praktycznie to samo, co przeżywanie tego wydarzenia naprawdę!


Profesor psychologii poznawczej,  Keith Oatley razem z psychologiem Raymondem Marem z York University w Kanadzie przez kilka lat prowadził eksperymenty związane z tym, co się zmienia w człowieku, gdy czyta. Razem z innymi naukowcami doszli do wniosku, że na przykład:

◦ osoby czytające beletrystykę w przyszłości stają się bardziej empatyczne, zwracają większą uwagę na ludzi

◦ dzieci czytające od najmłodszych lat w przyszłości lepiej są w stanie wyciągać wnioski z sytuacji, które obserwują


Przy tym drugim punkcie jest jedna ciekawostka. Tak samo, jak książki na mózg młodego dziecka działają filmy, ale, co ciekawe już telewizja mózgu nie rozwija, choć teoretycznie też wpływa na odbiorcę obrazem. Skomplikowane relacje między bohaterami powieści pozwalają nam na lepsze zrozumienie innych ludzi w prawdziwym życiu. Książki tym samym stanowią nie tylko przyjemność, ale i swego rodzaju poradnik dla naszego mózgu.


W wyniku czytania nie tylko zmienia się nasz sposób postrzegania różnych rzeczy, ale wręcz zmienia się „wygląd mózgu”. Regularne czytanie sprawia, że nawet w fazie spoczynku części odpowiedzialne za czytanie wykazują aktywność taką, jak w chwili czytania. Sam mózg zostaje na kilka dni przeprogramowany, a połączenia nerwowe stają się bardziej efektywne. Gregory Berns z Emory University’s Center for Neuropolicy zauważył podczas swoich badań, że wrażenia związane z czytaniem sprawiają, że w pewnym sensie mamy okazję na przeniesienie się w ciało protagonisty.


Berns ze swoim zespołem odkrył bowiem, że zmiany w mózgu po lekturze utrzymują się kilka dni i nie wyklucza, że czytanie ukochanych książek może mieć na nas zdecydowanie większy wpływ niż tylko chwilowa przyjemność wynikająca z obcowania z dobrą książką. Może dojść do zmiany całej biologii mózgu. To prowadzi do jeszcze jednej konkluzji. Warto czytać jakąś książkę kilka razy. Skoro to, co czytamy wpływa na nasze emocje i przekazuje do mózgu cenne informacje, to wielokrotne czytanie tego samego potęguje ten efekt.


W tym miejscu warto w końcu wspomnieć o sile naszej wyobraźni. Według części naukowców – i ja się z nimi zgadzam – większość ekranizacji naszych ukochanych książek nigdy nie zostanie przez nas uznane za idealne. Wiecie dlaczego? Bo nawet najlepsze efekty specjalne zawsze przegrają z wyobraźnią. Dlatego tak ciężko jest sprostać naszym oczekiwaniom, bo nasze wyobrażenia na jakiś temat są zwyczajnie zbyt mocno zakorzenione w nas samych.


Zachęcam wszystkich do „tuczenia” swoich mózgów książkami!

Maria Borysowicz, klasa 6 „b”